اسپرماتوژنز درون لوله های توخالی وسیع به نام لوله های اسپرم ساز در بیضه ها رخ می دهد.اسپرماتوژنز با سلول های تمایز نیافته ای به نام اسپرماتوگونی در دیواره لوله ها شروع می شود. این سلول ها دیپلوئیدند وبا تقسیم میتوز تعداد بیشتری سلول تولید می کنند. بعضی از سلول های حاصله بزرگ شده و اسپرماتوسیت اولیه را می سازند که با تقسیم میوز گامت های هاپلوئید را به وجودمی آورند.هر اسپرماتوسیت اولیه با انجام تقسیم اول میوز، اسپرماتوسیت ثانویه را تولید می کند.در طی تقسیم دوم میوز،هر اسپرماتوسیت ثانویه به دو اسپرماتید تبدیل می شود. بنابر این از هر اسپرماتوسیت اولیه چهار اسپرماتید تولید می شود. هر اسپرماتید هاپلوئید به اسپرم بالغ  تمایز می یابد.

هر اسپرم بالغ دارای یک سر، قطعه میانی و تاژک است.سر تقریباً به طور کامل توسط هسته اشغال شده است. بخشی از هسته به وسیله آکروزوم پوشیده شده است. آکروزوم کیسه ای است که از کمپلکس گلژی تمایز می یابدو حاوی پروتئین ها و آنزیم هایی است که به نفوذ اسپرم به درون تخمک کمک می کنند.

میتوکندری ها در قسمت میانی اسپرم بوده و انرژی لازم برای حرکت تاژک را فراهم می سازند. در طی نمو ،بیشتر سیتوپلاسم اسپرم به وسیله سلولهای تغذیه کننده ی سرتولی (در اطراف حفره ی پر شده از مایع لوله های اسپرم ساز قرار گرفته اند)تجزیه و فاگوسیتوز می شود.

سلول های سرتولی هورمون ها وسایر مولکول های پیام دهنده را ترشح کرده و چندین عملکرد مهم دیگر دارند. این سلول ها به وسیله اتصالات محکم به یکدیگر چسبیده اند و با یکدیگر سد خونی – بیضه ای را تشکیل می دهند. این سد از ورود مواد مضر به درون لوله های اسپرم ساز ،که می توانند در روند اسپرماتوژنز اختلال ایجاد کنند ،جلوگیری می کند.همچنین از خروج اسپرم از لوله های اسپرم ساز و ورود آنها به درون خون که سبب بروز پاسخ ایمنی می شوند جلوگیری می کند.اتصالات محکم بین سلول های سرتولی باعث ایجاد حجره هایی می شود که سلول های اسپرم را در مراحل مختلف تکوین جدا می کند.اسپرم ها ،لوله های اسپرم ساز در هر بیضه را ترک کرده وبه سمت یک لوله ی پیچ خورده به نام اپی دیدیم می روند. در این ناحیه اسپرم ها بلوغ نهایی یافته وذخیره می شوند. در طی انزال ، اسپرم از اپی دیدیم به سمت مجرای اسپرم بر وارد می شود.هر مجرای اسپرم بر به یک مجرای انزالی کوتاه ختم می شودکه از طریق غده ی پروستات عبورکرده و درون میزراه(پیشاب راه) باز می شود. میزراه در زمان های مختلف ، ادرار ومنی را از آلت تناسلی به خارج بدن هدایت می کند. بنابر این اسپرم طبق مسیر زیر حرکت می کند:

1)لوله های اسپرم ساز 2) اپی دیدیم  3)  لوله ی اسپرم بر4)  مجرای انزالی 5)  پیشاب راه 6) خروج از بدن

منبع: بیولوژی سولومون، جلد 5 - ترجمه خانه زیست شناسی