اگزوسيتوز و اندوسيتوز
عطري كه ازحوالي پرچم وزيده است ،ما را به سمت مجلس آقا كشيده است
از صحن هر حسينيه تا صحن كربلا ، صد كوچه باز كنيد محرم رسيده است.
ايام سوگواري سرور و سالار شهيدان حضرت امام حسين عليه السلام تسليت باد .
.
اگزوسيتوز
در طي اگزوسيتوز،سلول ازطريق ادغام وزيكول باغشاي پلاسمايي،محصولات زايد ويا مواد ترشحي خاصي همچون هورمون ها را به بيرون مي ريزد .اگزوسيتوزموجب الحاق غشاي وزيكول ترشحي به غشاي پلاسمايي مي گردد كه طي آن محتويات وزيكول ازسلول به بيرون ريخته مي شود. اگزوسيتوز همچنين مهم ترين سازوكاري است كه از طريق آن غشاي پلاسمايي وسيع ترمي گردد.
اندوسيتوز
در اندوسيتوز ،مواد به درون سلول وارد مي شوند .در سيستم هاي زيستي ،چندين نوع سازو كار آندوسيتوزي مانند فاگوسيتوز، پينوسيتوز و اندوسيتوز با واسطه گيرنده عمل مي كنند.
در فاگوسيتوز، سلول ذرات جامد بزرگي همچون باكتري ها وغذارا مي بلعد. درجريان بلعيدن،
چين خوردگي هاي غشاي پلاسمايي ، ذره اي را كه به سطح سلول متصل شده است در بر گرفته وواكوئل يا كيسه غشايي بزرگي را شكل مي دهند. هنگامي كه غشاء ذره را محصورمي كند يك واكوئل به وجود مي آيد . سپس واكوئل با ليزوزوم ها ادغام شده ومواد بلعيده شده تجزيه مي -گردد.
در حالتي از آندوسيتوز كه پينوسيتوز ناميده مي شود، سلول مواد محلول راجذب مي كند. قطرات كوچك مايع توسط چين خوردگي هايي در غشاي پلاسمايي به دام مي افتند وبه صورت وزيكول هاي كوچكي به درون سيتوزول كشيده مي شوند . سپس محتويات مايع اين وزيكول ها به آرامي به درون سيتوزول منتقل شده و وزيكول ها به تدريج كوچك تر مي شوند.
در سومين نوع اندوسيتوز يعني اندوسيتوز با واسطه گيرنده مولكول هاي خاصي به گيرنده هاي پروتيني غشاي پلاسمايي متصل مي شود.سلول ها با اين فرايند كلسترول خون را جذب مي كنند. كلسترول به صورت بخشي از ذراتي كه ليپوپروتين هايي با چگالي هاي پايين(LDL )ناميده مي شود،در خون منتقل مي شود.سلول ها از كلسترول به عنوان پيش ساز هورمون هاي استروئيدي و جزيي ازغشاهاي سلولي استفاده مي كنند.بيشتر مسير اندوسيتوز با واسطه گيرنده، توسط ميشل براون و جوزف گلد ستين در جريان مطالعه گيرنده LDL شرح داده شده است..به همين دليل اين دو محقق كه در دانشگاه مركز علوم بهداشتي تگزاس مشغول كار بودند،در سال 1985،جايزه نوبل فيز يو لژي پزشكي را دريافت كردند.يافته هاي اين دو محقق ،كاربرد هاي پزشكي بسيار مهمي دارد. زيرا كلسترولي كه به جاي ورود به سلول، در خون باقي مي ماند، مي تواند در ديواره سر خرگ ها رسوب كرده و خطر بيماري هاي قلبي –عروقي را افزايش دهد. هنگامي كه سلول به كلسترول نياز داشته باشد،گيرنده هاي LDLرا مي سازد.اين گيرنده ها در فرو رفتگي هاي بوشش دارجمع مي شوند هر فرو رفتگي توسط يك لايه پرو تيني به نام كلاترين كه درست زير غشاي پلاسمايي قرار گرفته،پوشيده شده است. مولكولي كه به طور اختصاصي به يك گيرنده متصل مي شود ليگاند نام دارد.در اين مورد LDLيك ليگاند است. پس از اينكه LDLبه گيرنده اش متصل شد فرورفتگي پوشش دار با فرايند آندو سيتز، وزيكول پوشش دار را ايجاد مي كند . پس از اينكه وزيكول به درون سيتوپلاسم حركت كرد،پوشش آن جدا شده و وزيكول بدون پوشش باقي مي ماند. وزيكول ها محتويات خود رابه محفظه اي كه اندوزوم ناميده مي شود،تحويل مي دهند. LDLاز گيرنده اش جدا شده و به سمت يك ليزوزوم منتقل مي گردد.در انجا LDL تجزيه شده وكلسترول براي استفاده تو سط سلول به درون سيتوزل رها مي شود.گيرنده هاي LDLبه غشاي پلاسمايي ،جايي كه دوباره در ان بازيافت مي شوند،منتقل مي گردند. باز يافت گيرنده هاي LDLبه غشاي پلاسمايي ازطريق وزيكولها، مشكل تمام سلول هايي را كه ازساز و كارهاي اندو سيتوزي و اگزو سيتوزي استفاده مي كنند،اشكار مي كند براي مثال،يك نوع سلول فاگو سيتوزي كه ماكروفاژناميده مي شود تقريبا در3۰دقيقه معادل تمام غشاي پلاسمايي اش را مي بلعد وبراي حفظ سطح خود لازم است كه به همين اندازه بازيافت انجام دهد و يا غشاي جديد بسازد. در سلول هايي كه دائما در گير ترشح هستند به ازاي هر وزيكولي كه با غشاي پلاسمايي ادغام مي شود بايد مقدار مساوي از غشا به درون سلول بر گردد.اگر اين اتفاق نيفتد حتي اگر رشد خود سلول هم متوقف شده باشد ،سطح سلول گسترش مي يابد .
منبع : بيولوژي سولومون جلد۱ - خانه زيست شناسي
به نام خدا